วันเสาร์ที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2555

ว่าด้วยความรู้เกี่ยวกับความจริง กระบวนการ และจริยธรรม


ว่าด้วยความรู้เกี่ยวกับความจริง กระบวนการ และจริยธรรม

ความรู้เป็น 3 ลักษณะใหญ่ คือความรู้เกี่ยวกับความเป็นจริง และความรู้เกี่ยวกับกระบวนการ  และความรู้ว่าสิ่งใดดี สิงใดไม่ดี

 ความรู้เกี่ยวกับความเป็นจริงคือ  การรู้อะไร” และ “การรู้ว่าทำไม ประกอบด้วยข้อมูลข้อเท็จจริง ข้อมูลข่าวสาร  รายละเอียดของปรากฎการณ์ความเหมือน ความแตกต่าง  ความสัมพันธ์ของปรากฎการณ์ และสาเหตุของปรากฎการณ์   เช่น รู้ว่ารัฐสภาไทยประกอบด้วยสมาชิกกี่คน มีกี่ประเภท เป็นหญิงกี่คน ชายกี่คน  มีอำนาจหน้าที่เหมือนกันและแตกต่างกันในเรื่องใดบ้าง  ทำไมประเทศไทยต้องมีรัฐสภา ทำไมสมาชิกบางคนทำหน้าที่อย่างมีประสิทธิผล บางคนทำหน้าที่ไร้ประสิทธิผล  เป็นต้น  

ความรู้เชิงกระบวนการคือ การรู้ว่าทำอย่างไร เป็นความรู้ที่มีรากฐานจากการปฏิบัติและเกี่ยวข้องกับทักษะ เช่น การขับรถ  การเขียนบทความ การใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ การเขียนกฎหมาย  บ่อยครั้งที่ผู้คนจะไม่ตระหนักถึงความรู้ประเภทนี้   โดยส่วนใหญ่แล้วความรู้ทั้งสองแบบต่างเสริมซึ่งกันและกัน  เช่น ส.ส. รู้กระบวนการออกกฎหมายว่ามีขั้นตอนอะไรบ้างและสามารถเขียนออกมาได้อย่างชัดเจน  แต่วิธีการในการผลักดันให้ร่างกฎหมายจนกระทั่งออกมาบังคับใช้นั้นเป็นกระบวนการที่ซับซ้อนและอ่อนไหว และเกี่ยวพันกับหลายฝ่าย จน ส.ส.ไม่สามารถเขียนออกมาเป็นรายละเอียดได้

ความรู้เชิงกระบวนการมีสามขั้นตอนคือ ขั้นตอนการรับรู้  ขั้นตอนการเชื่อมสัมพันธ์ และขั้นตอนอัตโนมัติ
 ขั้นตอนการรับรู้นั้น ปัจเจกบุคคลส่วนใหญ่ต้องไปเกี่ยวข้องกับการแก้ไขปัญหา เช่น บุคคลที่ใช้คอมพิวเตอร์จะประสบกับปัญหาการพิมพ์ผิดอยู่บ่อยครั้ง หรือ นักศึกษาพยาบาลอาจประสบปัญหาการใช้วิธีการดูแลผู้ป่วยที่ผิดพลาดต้องคอยแก้ไข   การแสวงหาความรู้ในขั้นนี้ยังคงต้องใช้ความรู้เกี่ยวกับความจริง ดังนั้น บุคคลอาจพบข้อเขียนประเภทรายการ ทำอย่างไร ในขั้นนี้
       ขั้นการเชื่อมโยง ความรู้เกี่ยวกับความจริงที่ได้รับการนำไปเชื่อมโยงกับการปฏิบัติอย่างราบรื่นมากขึ้น การปฏิบัติก็เป็นเป็นอิสระและมีความผิดพลาดน้อยลงกว่าขั้นแรก 
       และท้ายที่สุดคือขั้นอัตโนมัติ เป็นขั้นที่บุคคลสามารถใช้ทักษะได้อย่างชำนาญการ ดูกลมกลืนอย่างเป็นธรรมชาติและมีข้อผิดพลาดน้อยมากหรือแทบจะไม่มีเลย

        ส่วนความรู้ทางจริยธรรม  เป็นความรู้ว่าการปฏิบัติแบบใดของมนุษย์เป็นสิ่งที่ควรทำ  การปฏิบัติใดเป็นสิ่งที่ไม่ควรทำ   โดยรู้ว่าการกระทำของตนเองมีพื้นฐานจากเหตุผลจริยธรรมแบบใด เช่น  ทำเพราะต้องการให้เกิดประโยชน์แก่คนส่วนใหญ่   ทำเพราะเป็นหน้าที่    ทำเพราะความยุติธรรม  และทำเพราะเป็นสิทธิมนุษยชน

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น